Klein in onderwijs

Basisscholen op het Noord-Groningse platteland verkeren in zwaar weer. Door de krimp, die al jaren toeslaat in het gebied, hebben de twee schoolbesturen van het christelijk (VCPO) en openbaar onderwijs (Lauwers en Eems) de conclusie getrokken om veertien plattelandsscholen te sluiten binnen nu en vier jaar.

In dorpen waar de basisscholen verdwijnen, stuit het toekomstplan van de twee schoolbesturen tegen de borst van de inwoners: Wat is het dorp nog zonder school? Wat gebeurt er met de leefbaarheid?

Sonja Hofstee uit Garnwerd en Engbert Breuker uit Den Andel kregen lucht van de plannen van de schoolbesturen en bedachten een burgerinitiatief, een reddingsplan om de basisscholen op het platteland te behouden. Een jaar lang werken de twee initiatiefnemers aan het plan. Met succes: Ouders uit de verschillende dorpen staan achter het plan waardoor een groep van ruim zestig ouders zich achter de initiatiefnemers voegt.

Wat zijn de ouders van plan? Met het burgerinitiatief, de Netwerkschool, wil de groep ouders een andere inrichting van het basisonderwijs, waardoor het openhouden van plattelandsscholen mogelijk is.

“Wij vinden dat onderwijs anders ingericht moet worden”, vertelt initiatiefnemer Engbert Breuker.

In het burgerinitiatief wordt de onderhoud van de school volledig aan de inwoners van het dorp over gelaten. “Ouders en inwoners zijn bereid om de handen uit de mouwen te steken”, zegt Breuker. “Zij kunnen dan bijvoorbeeld het moestuintje onderhouden, gordijnen ophangen, de wc’s schoonmaken”, vult Hofstee aan. “Dat scheelt het schoolbestuur weer geld en personeel. Hier wordt dan ook op bezuinigd. En dat geeft de leefbaarheid in het dorp een enorme boost. En doordat er op verschillende onderdelen bezuinigd wordt, kunnen de plattelandsscholen open blijven.”

“Ook kunnen ouders de leerkrachten ondersteunen bij het onderwijs”, legt Breuker uit. “Ouders met bijvoorbeeld een eigen bedrijf, kunnen de kinderen leren over hun specialisme en kunde en tegelijkertijd worden leerkrachten ontlast. Het is echt een pleidooi om het onderwijs anders in te richten en om het anders te doen. Zonder onderwijs krijg je geen welvaart en veranderen plattelandsdorpen in spookdorpen. En dan krijg je wat doemscenario’s voorspellen voor Noord-Groningen: Het Tsjernobyl van de 21e eeuw.”

Het reddingsplan voor het onderwijs op het Groningse platteland ligt er. Tijd om het aan de man te brengen en te kijken wat er mogelijk is. Maar de praktijk van de participatiewet blijkt weerbarstig: het plan vindt nergens gehoor.

‘Klein in onderwijs’ geeft een inkijkje in waarom het burgerinitiatief niet gehoord wordt aan de hand van gesprekken met de initiatiefnemers, de schoolbesturen en de politiek. Hierbij wordt ook duidelijk dat dit probleem niet alleen bij dit burgerinitiatief ligt: het gebeurt vaker. De werkgroep bevolkingsdaling, die zich bezighoudt met de participatiewet, legt uit waarom.

Benieuwd naar de longread? Na de beoordeling komt deze online, ook in verband met de samenwerking met RTV Noord. Houd daarom mijn twitterpagina in de gaten!