Categorie: Fieke de Beuze

Islamitisch basisonderwijs populair

‘De islam blijft een open zenuw in de Nederlandse samenleving’, zo vatte de Volkskrant de aanhoudende discussie rondom het islamitisch basisonderwijs in Nederland treffend samen. Ondanks alle kritiek op islamitische scholen in Nederland, winnen deze aan populariteit. Het aantal leerlingen is de laatste 5 jaar met ruim 22 procent toegenomen. Maar waarom groeien op dit moment de islamitische scholen zo snel?

 

Het totaal aantal leerlingen op de basisscholen neemt af, terwijl de islamitische scholen blijven groeien. In 2010 zaten er 8.981 kinderen op islamitische basisscholen, vorig jaar groeide het aantal naar bijna 10.830, volgens de cijfers van DUO. Ook Henk t’ Jong, directeur van islamitische school de Zonnebloem in Deventer, merkt een stijging: ‘De afgelopen twee jaar zijn wij met vijftig leerlingen per jaar gestegen. Dat betekent dat ook hier een enorm enthousiasme is om de school in stand te houden.’  De groei lijkt niet op te houden. Het komende jaar starten er enkele nieuwe islamitische basisscholen, zoals in Hoorn en Hengelo. Ook liggen er alweer nieuwe aanvragen op de plank bij een paar gemeentes.

 

Vroeger

Toen kinderen van Turkse en Marokkaanse gastarbeiders in de zestiger jaren werden aangemeld op basisscholen, was er nog veel onbekend. Zo wisten leerkrachten bijvoorbeeld niet hoe lang deze kinderen in Nederland zouden verblijven. Het aantal kinderen van gastarbeiders op basisscholen was zo minimaal dat er vanuit de overheid nog geen onderzoek werd gedaan naar of de bestaande onderwijsmethodes wel bij deze kinderen paste. De overheid ging er eigenlijk van uit dat deze kinderen toch op de korte of langere termijn zouden remigreren.

 

Om dit remigratieproces zo soepel mogelijk te laten verlopen, bedacht de overheid vanaf 1970 de mogelijkheid ‘onderwijs in eigen taal en cultuur’. OETC genoemd binnen het basisonderwijs. Kinderen van migranten in de leeftijd van 6-12 jaar konden een aantal uur in de week les krijgen over de cultuur van hun moederland in hun eigen taal. Op die manier waren zij goed voorbereid op een eventuele terugkeer naar het land van herkomst.

 

Als gevolg van een sterke migratietoename steeg het aantal moslims in Nederland van 54.000 in 1971 naar ruim 200.000 in 1986. Daarmee nam ook het aantal islamitische leerlingen op de basisscholen toe. Ohran Arslan, voormalig voorzitter Centrum Moskee Deventer vertelt: ‘Toen de gastarbeiders zich hier echt permanent gingen vestigen, werden cultuur en identiteit veel belangrijker. Moskeeën en ontmoetingscentra werden gesticht en na een tijdje was er ook behoefte aan ander onderwijs.’

 

De aanvraag voor islamitische basisscholen begon in de jaren ’80 en kwam als eerste vanuit de Turkse gemeenschap in Nederland. De ‘Stichting Turks Onderwijs’ te Rotterdam diende in 1980 een aanvraag in bij de Nederlandse overheid om als buitenlandse school erkend te worden, deze aanvraag mislukte. Na twee mislukte pogingen voor buitenlands islamitisch basisonderwijs in Nederland, is de islamitische Al-Ghazali basisschool in Rotterdam in 1988 wel een succes. Vanaf 1990 groeide het aantal scholen al snel tot dertien. In 2012 waren er al 43 basisscholen op islamitische grondslag.

 

Feitenvideo

 

Islamitisch onderwijs in Nederland

 ‘Een islamitische basisschool is een gewone Nederlandse school met een leerplan dat is gebaseerd op de richtlijnen van de inspectie van het onderwijs in Nederland,’ vertelt Asma Claassen, beleidsadviseur identiteit ISBO. De ISBO is een islamitische schoolbesturenorganisatie die de belangen behartigt van de schoolbesturen die bij haar organisatie zijn aangesloten. Dit zijn momenteel 44 van de 49 islamitische basisscholen in Nederland. Daarnaast biedt de ISBO producten en diensten aan voor scholen op het gebied van de identiteit, godsdienstonderwijs en cultuureducatie.

 

Islamitische basisscholen verschillen qua identiteit onderling van elkaar. Sommige scholen laten alleen islamitische leerlingen toe, andere scholen geven meer ruimte en laten ook niet-islamitische leerlingen toe. Jongens en meisjes worden op sommige scholen zo veel mogelijk gemengd bij schoolse activiteiten, terwijl op andere scholen  jongens en meisjes zo veel mogelijk worden gescheiden, bijvoorbeeld bij gymmen of zwemmen.

 

Op islamitische basisscholen wordt net als op alle andere Nederlandse basisscholen gewerkt met vaste lesprogramma’s en leer- en kerndoelen. De kerndoelen zijn door de overheid vastgesteld en gelden voor de vakken: Nederlands, Engels, rekenen, aardrijkskunde, geschiedenis, natuuronderwijs, techniek, kunstzinnige oriëntatie en gymnastiek. Hiervoor wordt er gebruikgemaakt van Nederlandse onderwijsmethodes ook worden alle lessen worden in het Nederlands verzorgd.

 

Het onderwijs wordt echter vormgegeven vanuit een islamitisch referentiekader. Dat wil zeggen dat er zoveel mogelijk rekening gehouden wordt met de islamitische identiteit van de ouders en de kinderen. Claassen laat weten: ‘Zo worden er islamitische godsdienstlessen gegeven en ook worden de islamitische feestdagen gevierd. De kinderen zijn vrij om de islamitische kleding te dragen en is er ruimte voor het gebed. Ook wordt er rekening gehouden met bepaalde omgangsvormen en islamitische waarden.’

 

Godsdienstleerkracht Atika Aaras vertelt: ‘Wij vieren de twee grote islamitische feesten, de Ramadan en het Offerfeest. De christelijke feestdagen worden niet gevierd, maar worden wel besproken binnen de school.’ De Ramadan, de jaarlijkse vastenmaand vindt altijd plaats in de negende maand van de islamitische kalender. Aaras legt uit: ‘Tijdens de Ramadan wordt rekening gehouden met het feit dat sommige kinderen aan het vasten zijn en daardoor bijvoorbeeld minder energie hebben. Ook organiseren we op school allerlei activiteiten rondom de Ramadan.’

 

Wil je meer weten over de Ramadan op een islamitische basisschool? Bekijk dan hieronder het filmpje.

 

Klimaat

Het islamitisch basisonderwijs is niet altijd zo populair geweest. Voorheen gingen islamitische kinderen vaak naar een openbare school. De dochter van Arslan ging ook eerst naar een openbare basisschool, ‘Mijn dochter ging drie jaar lang met buikpijn naar school, alleen wisten we dat niet. Nu ze op een islamitische school zit voelt ze zich veel prettiger.’ De laatste jaren worden de islam en moslims in de samenleving en de media steeds vaker afgeschilderd als probleem en dit ervaren kinderen doorgaans als niet prettig of zelfs bedreigend. ‘Een kind dat steeds zo negatief wordt benaderd vanuit zijn religieuze of culturele achtergrond zal zich in een dergelijke situatie niet veilig voelen en zich op psychologisch vlak niet optimaal kunnen ontwikkelen,’ constateert Claassen. ‘Veel ouders die dit probleem ervaren, kiezen er de laatste jaren voor om hun kind over te plaatsen van een openbare school naar een islamitische basisschool.’

 

Ook Henk t’ Jong merkt het op zijn school: ‘Wij sluiten aan bij het geloof denken van de ouders. Dat betekent dat wij binnen school altijd halal eten hebben en geen christelijke feestdagen vieren. Ouders zijn op zoek naar een veilige omgeving. Veilig voor zichzelf, dat ze niet ieder moment worden aangesproken om hun uiterlijk of dingen die er in de wereld gebeuren.’

 

Meer weten over islamitische basisschool de Zonnebloem? Beluister hier het interview met Henk t’ Jong of bekijk het filmpje.