Categorie: Daniel Joe Heemskerk

Wat maakt Erdogan populair?

Van alle Nederlanders ‘nazi’s’ en ‘fascisten’ noemen tot pogingen om Twitter en YouTube te blokkeren: de Turkse president Recep Tayyip Erdoğan komt vaak nogal fel uit de hoek. Dit doet niet af aan zijn populariteit, want ondanks alles is de Turkse president zeer geliefd onder de meeste Turks-Nederlandse jongeren. Wat maakt Erdoğan voor deze groep een aantrekkelijke leider?

Arjen van der Ziel heeft de opkomst van Erdoğan meegemaakt. Hij was tot 2014 Turkijecorrespondent voor De Volkskrant. “De partij van Erdoğan heeft de eerste jaren heel veel gedaan voor veel mensen in Turkije. Hij heeft bijvoorbeeld de economie op gang geholpen en geld gestoken in zorg en infrastructuur. Hij is ook een enorm goede spreker. Als je een speech van hem bijwoont, voelt het een beetje alsof je naar een charismatische oom kijkt. De manier waarop hij praat is interessant, de Turken herkennen iets in hem.”

Journalist Erdal Balci heeft een andere mening over waarom Erdoğan populair is onder Turkse jongeren. “Ik denk dat het grotendeels komt door het feit dat Erdoğan zich profileert als een sterke man. Als je kijkt naar hoe hij loopt, hoe hij praat en hoe hij andere leiders op hun donder geeft, gedraagt hij zich een beetje als een macho. Turkse jongeren in heel Europa zijn erg nationalistisch en de meesten dromen ervan dat Turkije een wereldmacht wordt. Dat kan alleen als een sterke leider aan het hoofd staat en zijn gedrag past goed in hun beeld. Ze noemen hem dan ook graag ‘de wereldleider’.”

Balci: “Erdoğan wordt afgeschilderd als iemand die een economisch wonder heeft verricht, maar ik denk dat hij vooral veel heeft gedaan voor zichzelf en zijn familie. Hij is onofficieel een van de rijkste mannen op aarde. In de eerste jaren van zijn regeerperiode was er in de hele wereld sprake van een bloeiende economie. Amerika strooide als het ware met dollars, en daardoor is het in bijna alle derdewereldlanden economisch goed gegaan. Nu het in de rest van de wereld minder goed gaat, verkeert de Turkse economie ook in een crisis. Het toerisme is gedaald, de werkeloosheid is gegroeid en de inflatie is 12%. Als Erdoğan zo’n geweldige president is, had hij het nu moeten bewijzen. Nu gaat het vooral bergafwaarts”

 

Fatih is een voorstander van Erdoğan, maar niet zo heftig als Balci beschrijft.

 

Tegenstand
Niet iedere jongere ziet in Erdoğan een voorbeeld. Sazime is student Sociaal Pedagogische Hulpverlening, en de jongerenvoorzitter van CHP Nederland. CHP is de grootste oppositiepartij in Turkije. “Ik ben niet tegen Erdoğan, maar de politiek die hij voert past niet binnen mijn idealen. Als je een land regeert, hoor je er voor alle burgers te zijn, en niet alleen voor de mensen die op jou stemmen. In Turkije zijn verschillende etnische minderheden die door zijn komst nog meer onderdrukt en niet erkend worden. Het volk staat te kampen met polarisatie. Voor mij is het ook essentieel dat de kerk en staat gescheiden zijn. Ik ben van mening dat Erdoğan middels het geloof kwetsbaardere burgers manipuleert. Hij zet zijn politieke campagnes voort met een Koran in zijn hand, en zijn doelgroep is daar heel gevoelig voor. Zijn doelgroep is sowieso naïef. Veel mensen beamen alles wat hij zegt zonder het zelf te onderzoeken.”

Fatih is het niet eens met deze laatste uitspraak. “Iedereen heeft het recht op een mening, alleen is die mening niet altijd de waarheid. Keer op keer wint Erdoğan de verkiezingen met miljoenen stemmen. Dat de doelgroep van Erdogan naïef zou zijn, vind ik best een gedurfde uitspraak. Misschien vind ik die uitspraak zélf wel naïef. Een populaire partij als de CHP zou juist het verschil moeten maken. Ze roepen veel, maar leveren helaas niets. Hiermee doel ik op de regeringsperiode van voor het bestaan van de AKP (de partij van Erdogan). Het wanbeleid en de schandalen rondom CHP is al helemaal andere koek. De turken zien met Erdoğan een groeiend Turkije, en omdat er een alternatief ontbreekt is de keuze voor de kiezer ook snel gemaakt.”

Wat vinden de Nederlanders eigenlijk van Erdoğan?

 

Wederzijds respect

Ondanks de verschillende meningen en standpunten, accepteren en respecteren Sazime en Fatih elkaar wel. Sazime: “Ik heb alle respect voor de partijkeuze die men neemt, en trouw blijven kun je ook. Echter heb ik vaak gemerkt wanneer je in dialoog gaat, je niet tot een dialoog komt. Vooral met jongeren is dit zo. vind het belangrijk dat jongeren stemmen, maar ik vind het nog belangrijker dat ze weten waarom ze op wie stemmen.” “Ik heb binnen mijn familie voor- en tegenstanders van Erdoğan”, voegt Fatih eraan toe. “We weten wie voor wie is, en we hebben de afspraak gemaakt dat we er verder niet op ingaan. Dat is belangrijk, want uiteindelijk zijn we een grote familie en moeten we allemaal door een deur kunnen.”

De verschillen en overeenkomsten tussen Trump en Nixon

Als het in de media over Donald Trump gaat, dan is er een grote kans dat de woorden ‘impeachment’ en ‘Nixon’ ook in hetzelfde rijtje genoemd worden. De kersverse president van Amerika en de situatie waarin hij zich begeeft wordt namelijk nogal vaak vergeleken met de situatie waar de Republikeinse president Nixon zich ook in bevond. Maar is dat wel terecht?

Volgens Amerikakenner Victor Vlam wel. “Een overeenkomst is de slachtofferrol die Nixon en Trump beiden aannemen in de media. Nadat Nixon de verkiezing voor het gouverneurschap van Californië en de presidentsverkiezing verloor had hij de uitspraak “You won’t have Nixon to kick around anymore”. Dat gaf echt wel zijn bitterheid weer. En ja, Trump twittert veel over fake news en dat de media-aandacht die hij krijgt vaak negatief is.”

“Een andere overeenkomst is dat Trump FBI-directeur James Comey heeft ontslagen, die verantwoordelijk was voor het onderzoek naar de banden tussen de Trump-campagne en Rusland. Nixon ontsloeg op een gegeven moment de belangrijkste onderzoeker van het Watergate-schandaal, Archibald Cox. Dat werd gezien als het begin van het einde van Nixon, en leidde uiteindelijk tot het aftreden van Nixon.”

Dr. Maarten Zwiers, hoogleraar geschiedenis vindt juist weer van niet. “Nixon was een carrière-politicus. Die was in de jaren ’50 al vicepresident van Eisenhower, heeft in 1960 al meegedaan aan de presidentsverkiezingen en probeerde ook om gouverneur van Californie te worden. En ja, Trump… Dat is een zakenman… Nixon had ook een duidelijke visie. Hij heeft echt pootjes gegeven aan zijn verkiezingsbeloftes. Dat is bij Trump wel anders.”

Impeachment

Het ontslaan van Comey wordt door velen gezien als belemmering van de rechtsgang, en dat is een misdrijf dat kan leiden tot een afzetting van de president, een zogeheten impeachmentprocedure. Die mogelijkheid is vastgelegd in Artikel II van de Amerikaanse grondwet. Daarin staat dat een president kan worden afgezet als hij beschuldigd wordt van zware misdaden. Het huis van Afgevaardigden moet dan bepalen of er voldoende grond is om een procedure in gang te zetten. Een normale meerderheid (de helft plus één) is al voldoende. Als deze er doorheen is, wordt de president berecht in de Senaat. In de Senaat is een twee derde meerderheid nodig om de president af te zetten.

Hoe groot de kans is dat het ook daadwerkelijk gebeurt? “Het ligt een beetje aan de omstandigheden.”, zegt Vlam. “Op dit moment hebben de Republikeinen de meerderheid in het huis van afgevaardigden. Dat zou betekenen dat de Republikeinen moeten besluiten hun eigen partijgenoot te laten vallen, en dat doen ze echt niet zomaar. Dat gebeurt alleen als er dingen zijn gebeurd die écht niet door de beugel kunnen.”

Zwiers: “Het hangt er inderdaad helemaal vanaf hoe de Republikeinse partij ertegenover staat. Trump heeft nog veel support in veel van de Republikeinse districten. Vooral in het zuiden. De Republikeinen kunnen hem dus ook niet zomaar aan de kant zetten. Als er uit de hoorzittingen komt dat de Russen een grote invloed hebben gehad, dan kunnen ze er niet meer omheen.”

Er is nog een reden waarom het niet zeker is dat er daadwerkelijk een impeachmentprocedure tegen Trump wordt gestart: er is niet zo heel veel vergelijkingsmateriaal. Het is slechts drie keer eerder voorgekomen. Er is een impeachmentprocedure gestart tegen president Andrew Johnson, een tegen Richard Nixon en één tegen Bill Clinton.

Vertrouwen

De Amerikaanse Nathan Ellis, beheerder van één van de grootste Pro-Trump facebookgroepen blijft rustig onder de situatie. “Trump moet eerst schuldig bevonden worden aan zware misdrijven voordat hij impeached kan worden. Is Trump schuldig bevonden? Nee, nog niet. Zal hij dat worden? Dat lijkt me zeer onwaarschijnlijk, maar áls het gebeurt dealen we er dan wel mee. Is hij perfect? Nee, maar kan jij iemand noemen die wél perfect is?”

“Trump heeft de media niet nodig ‘om hem een kans te geven’. De media hebben Trump niet gemaakt, en ze kunnen hem ook niet breken, in tegenstelling tot de meeste andere politici die zich meer bezighouden met populariteitswedstrijden die de media houden. De media is ontzettend links, en ik kan geen andere politicus bedenken die beter stand kan houden dan Trump.”

 

Gevolgen

Er wordt nu onderzoek gedaan, en er is binnenkort ook een belangrijke hoorzitting waar James Comey getuigd tegen Trump. Als daar veel belastend bewijs uit voortkomt, is er een mogelijkheid dat alles gaat kantelen, en er wel degelijk zo’n procedure in gang gezet wordt. En dat kan nog wat problemen geven.

Vlam: “Omdat het proces zo ongebruikelijk is, kán het voor sommige Amerikanen ook een reden zijn om het te zien als een politieke aanval, en daarmee overspelen de Democraten hun hand. Dat betekent dat veel Republikeinen misschien zeggen ‘We mogen Trump niet echt heel erg, maar deze aanval op hem is onterecht.’ en daardoor zou Trump zelfs kunnen stijgen in populariteit. We hebben dat in 1999 ook gezien bij Bill Clinton.”

Als het aankomt op een impeachmentprocedure is het volgens Vlam zeer onwaarschijnlijk dat Trump hetzelfde zou reageren als Nixon. “Ik denk dat Trump strijdend ten onder zal gaan. Het is enigszins hypothetisch, want zo ver zijn we nog lang niet, en het ligt ook aan het bewijs wat er tegen hem is. Bij Nixon waren er bijvoorbeeld tapes naar buiten gekomen waarop hij een bekentenis doet. Ik denk dat het moeilijk is om Trump te overtuigen om de eer aan zichzelf te houden. Hij is nogal strijdlustig.” zegt Vlam.

“Trump zal, als hij aftreedt, het meer gaan richten op dat het niet zijn fout is geweest, maar de fout van Washington. Hij snapt denk ik ook wel dat ‘the art of the deal’ niet meer mogelijk zal zijn.” zegt Zwiers lachend. “Als zijn partij zich tegen hem keert zal hij wel doorhebben dat hij geen deal meer kan maken.”

 

Zwiers praat over hoe Trump zijn impeachment zal framen

 

Hoe de zaken ook zullen verlopen, Nathan blijft positief: “Trump wint, ongeacht wat zijn tegenstanders zeggen. Zijn supporters hebben hem niet verlaten en gaan dit ook absoluut niet doen. Hij houdt van ons land, hij is een slimme en succesvolle zakenman en heeft goede adviseurs. Ik heb de slogan voor zijn volgende campagne al bedacht: ‘Keep America Great – Trump 2020!’”